Het iconische Zoutekerkje is naast een gebedshuis een ware ontmoetingsplek voor jong en oud

Met haar rode dakpannen en witgeschilderde gevel sluit de Dominicanenkerk, gelegen op een spreekwoordelijke boogscheut van de Zeedijk-Het Zoute, perfect aan bij het bekende straatbeeld van Knokke-Heist. De kerk oefent een blijvende aantrekkingskracht uit op zowel inwoners van de badplaats als toeristen. Naast eucharistie- en doopvieringen vinden er tal van culturele activiteiten plaats, zoals concerten en tentoonstellingen. Dominicaan Anton Milh vertelt wat deze plek zo uitzonderlijk maakt.

De Dominicanenkerk in Knokke-Heist mag dan officieel de Onze-Lieve-Vrouw van de Rozenkranskerk heten, in de volksmond staat ze bekend als ’t Zoutekerkje. Die benaming dankt ze niet alleen aan haar ligging in het oostelijke deel van de badplaats, maar ook aan haar nauwe band met Compagnie Het Zoute.

In 1925 werd de kerk opgetrokken in neoromaanse stijl naar een ontwerp van architect Joseph Viérin. De Compagnie stelde de locatie ter beschikking en nam de bouw op zich. “De architect tekende zowel het exterieur als het interieur van de kerk uit. Zo zijn de biecht- en preekstoelen, de communiebank, het altaar, de stoel van de celebrant en zelfs de kelken van zijn hand. Het plafond met houten balken stelt een omgekeerd schip voor en is geïnspireerd op de Stadshalle van Nieuwpoort.

Viérin trok de sobere bouwstijl door in het volledige ontwerp, waardoor de kerk een harmonieus totaalkunstwerk is”, vertelt dominicaan Anton Milh. Hij is een van de vier broeders binnen het pastorale team, dat naast het pastorale werk instaat voor het onderhoud van de kerk, pastorie en tuin, en voor de ontwikkeling van initiatieven om de site levendig te houden.

Vanaf de eerste zomer in 1925 bleek ’t Zoutekerkje te klein voor haar publiek. “Toen plaatste men het altaar voor de kerkdeur en zaten gelovigen op de grasvlakte. Daarom overwoog men de kerk open te breken en uit te breiden”, legt de broeder uit. “Omdat dit de oorspronkelijke harmonie van het gebouw volledig zou verstoren, bouwde men een kloosterpand bij. Dat is uitgevoerd naar het voorbeeld van de grote oude middeleeuwse kloosters.” De vierkante geplaveide binnenplaats uit 1927 wordt omringd door een gaanderij met rondbogen op korte zuilen. In het kloosterpand komen de neoromaanse soberheid en de kenmerkende witte gevel met rode dakpannen terug.

Die architecturale visie is al honderd jaar bewaard gebleven en elke aanpassing gebeurde steeds in nauw overleg tussen de architect, de Compagnie en de dominicanen.

Dominicaan Anton Milh, lid van het pastorale team, benadrukt dat de kerk vandaag niet alleen een religieuze functie vervult, maar ook een ontmoetingsplek is. Naast eucharistie- en doopvieringen vinden er concerten en tentoonstellingen plaats. In het hoogseizoen gebeuren vieringen vaak buiten, een traditie die teruggaat tot de beginjaren. ’t Zoutekerkje is een begrip in Knokke en daarbuiten.

Hoewel in het klooster geen permanente broedergemeenschap verblijft, is de relatie tussen het pastorale team en de gelovigen zeer hecht. “Hier komen vaak tweedeverblijvers die ons kennen uit Brussel of Antwerpen. Zo blijven we op vele manieren met elkaar verbonden. Om het contact met alle generaties te versterken, organiseren we ons eigen zomerfestival Domifiësta rond 15 augustus, met tal van activiteiten voor jong en oud. Dat jongeren opnieuw hun weg vinden naar de kerk, merken we voorlopig minder. Het is eerder een grootstedelijk fenomeen, al vind ik het wel heel bijzonder. Daar willen we in de toekomst zelf meer op inzetten.”

Wie meer wil weten over de geschiedenis van de kerk, vindt alle informatie in het boek van broeder Milh, dat hij naar aanleiding van het honderdjarige bestaan uitbracht.

Lees het volledig artikel